ในร่างกายของเรามีจุลินทรีย์มากมายที่มีบทบาทสำคัญต่อการย่อยอาหาร กระบวนการเมแทบอลิซึม และระบบภูมิคุ้มกัน แต่เคยสงสัยไหมว่า แบคทีเรียแต่ละชนิดมีบทบาทต่างกันอย่างไร และชนิดใดน่าสนใจสำหรับการศึกษาสุขภาพ?
การตอบคำถามนี้เริ่มต้นจากการรู้ให้ชัดว่า ในตัวอย่างมีแบคทีเรียชนิดใดอยู่บ้าง ยิ่งสามารถระบุลำดับสายพันธุ์ มีส่วนช่วยนักวิจัยเปิดโอกาสค้นพบความสัมพันธ์ที่น่าสนใจทางชีวภาพและต่อยอดการศึกษาได้ตรงจุด ลองนึกถึงการระบุคนจากภาพถ่าย หากเห็นเพียงบางส่วนของใบหน้า เราอาจแยกคนที่หน้าคล้ายกันได้ยาก การจำแนกแบคทีเรียก็เช่นกัน การอ่านข้อมูลพันธุกรรมเพียงบางช่วงอาจยังแยกแบคทีเรียที่มีความใกล้เคียงกันได้ไม่ชัดเจน และข้อมูล sequencing ชุดเดิมอาจบอกเราได้มากขึ้น หากมีฐานข้อมูลอ้างอิงที่เหมาะสม
Han et al. (2024) แสดงให้ว่าการนำข้อมูล full-length 16S rRNA ซึ่งครอบคลุมช่วง V1–V9 จากตัวอย่างช่องปากและลำไส้มาพัฒนาฐานข้อมูลอ้างอิง และนำไปวิเคราะห์ข้อมูลเทียบในช่วง V3–V4 เขาสามารถจำแนกแบคทีเรียระดับ species ได้มากขึ้น และเห็นแบคทีเรียที่มีปริมาณแตกต่างกันระหว่างตำแหน่งเก็บตัวอย่างได้ชัดขึ้น แสดงให้เห็นว่า คุณค่าของ full-length 16S rRNA ไม่ได้จบที่การอ่านครบยีน แต่ยังช่วยให้ข้อมูล short-read ที่มีอยู่เผยรายละเอียดเพิ่มเติม เปิดโอกาสคัดเลือกแบคทีเรียเป้าหมายไปศึกษาเพื่อพัฒนา biomarker ต่อไป
เมื่ออายุเปลี่ยน แบคทีเรียบอกอะไรเกี่ยวกับสุขภาพ?
Toh et al. (2024) ศึกษา gut microbiome ของชาวสิงคโปร์ 83 คน ด้วยเทคโนโลยี long-reads sequencing พบว่า แม้ความหลากหลายโดยรวมไม่ต่างกันอย่างชัดเจนระหว่างกลุ่มอายุ แต่เมื่อเจาะลึกถึงระดับสายพันธุ์ กลับพบว่าแบคทีเรียบางชนิดมีปริมาณเพิ่มขึ้นหรือลดลงสัมพันธ์ประสิทธิของยาและระบบของร่างกาย
- Eggerthella lenta เพิ่มขึ้นในวัยกลางคน: บางสายพันธุ์ทำให้ยาโรคหัวใจ (digoxin) ออกฤทธิ์ลดลง จึงน่าสนใจต่อการศึกษาการตอบสนองต่อยา (Haiser et al., 2013)
- Bacteroides uniformis ลดลงในวัยกลางคน: สายพันธุ์ CECT 7771 ช่วยปรับปรุงเมแทบอลิซึมและภูมิคุ้มกันในหนูอ้วน เปิดโอกาสศึกษาบทบาทในมนุษย์ต่อไป (Gauffin Cano et al., 2012)
- Bacteroides plebeius เพิ่มขึ้นในผู้สูงอายุ: บางสายพันธุ์ย่อย porphyran จากสาหร่ายแดงได้ เชื่อมสู่คำถามเรื่องอาหารและการใช้สารอาหารของ microbiome (Hehemann et al., 2010)
- Catenibacterium mitsuokai ลดลงในผู้สูงอายุ: เคยมีรายงานความสัมพันธ์กับความผิดปกติของไขมันและภาวะดื้อต่ออินซูลิน จึงเป็นเป้าหมายด้านสุขภาพเมแทบอลิกที่ควรศึกษาต่อ (สรุปใน Toh et al., 2024)
ต่อยอดงานวิจัยด้วย Kinnex 16S rRNA kit
จากการระบุแบคทีเรียที่สัมพันธ์กับอายุ สู่การค้นพบ biomarker ที่มีศักยภาพ การศึกษาต่อในกลุ่มตัวอย่างที่ใหญ่ขึ้นของ Kinnex 16S rRNA kit ร่วมกับ PacBio HiFi sequencing ช่วยให้การอ่านยีน Full-length 16S rRNA รองรับงานหลายตัวอย่างได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเชื่อม amplicons หลายชิ้นเป็นโมเลกุลยาวเพื่อเพิ่มปริมาณข้อมูลต่อรัน
- ครอบคลุม V1–V9 เพื่อจำแนกแบคทีเรียระดับ species
- รวมหลายตัวอย่างด้วย barcodes เพื่อรองรับการศึกษาขนาดใหญ่ขึ้น
- รองรับ Sequel II/IIe, Vega และ Revio
อ้างอิง
- Gauffin Cano, P., Santacruz, A., Moya, Á., & Sanz, Y. (2012). Bacteroides uniformis CECT 7771 ameliorates metabolic and immunological dysfunction in mice with high-fat-diet induced obesity. PLOS ONE, 7(7), Article e41079.
- Haiser, H. J., Gootenberg, D. B., Chatman, K., Sirasani, G., Balskus, E. P., & Turnbaugh, P. J. (2013). Predicting and manipulating cardiac drug inactivation by the human gut bacterium Eggerthella lenta. Science, 341(6143), 295–298.
- Han, H., Choi, Y. H., Kim, S. Y., Park, J. H., Chung, J., & Na, H. S. (2024). Optimizing microbiome reference databases with PacBio full-length 16S rRNA sequencing for enhanced taxonomic classification and biomarker discovery. Frontiers in Microbiology, 15, Article 1485073.
- Hehemann, J.-H., Correc, G., Barbeyron, T., Helbert, W., Czjzek, M., & Michel, G. (2010). Transfer of carbohydrate-active enzymes from marine bacteria to Japanese gut microbiota. Nature, 464(7290), 908–912.
- PacBio. (n.d.). Kinnex. Retrieved October 3, 2026, from https://www.pacb.com/technology/kinnex/
- Pacific Biosciences. (2025). Scalable, cost-effective RNA sequencing with PacBio Kinnex kits [Brochure] (Document No. 102-326-597, Rev. 02).
- Toh, K. Y., Toh, T. S., Chua, K. P., Rajakumar, P., Lee, J. W. J., & Chong, C. W. (2024). Identification of age-associated microbial changes via long-read 16S sequencing. Gut Pathogens, 16, Article 56.
บทความที่น่าสนใจอื่นๆ
จากการจำแนกสายพันธุ์แบคทีเรียสู่การพัฒนาฐานข้อมูลและศึกษาความสัมพันธ์ของสุขภาพ เจาะลึกโลกจุลินทรีย์ด้วย PacBio full-length 16S rRNA sequencing
ยกระดับการวิเคราะห์ผลิตภัณฑ์ทึบแสงด้วย LUMiReader X-Ray จากเยอรมัน
การศึกษาพื้นผิวแบบ 3 มิติ ด้วยกล้องจุลทรรศน์แรงอะตอม (Atomic Force Microscopy: AFM)
ทำความรู้จัก ISO 24914:2026 มาตรฐานสากลและการประยุกต์ใช้วิธี LAMP
เกณฑ์ Listeria Monocytogenes ของสหภาพยุโรปเปลี่ยนไป: ผู้ผลิตอาหารพร้อมรับมือหรือยัง?
รู้หรือไม่? เบื้องหลังอาหารทุกคำที่คุณทาน… อะไรคือ ‘ความลับ’ ที่ล็อคความปลอดภัยไว้ตั้งแต่สายการผลิต
จากการตรวจวัดสู่การตัดสินใจ: ผลการวิเคราะห์ช่วยสนับสนุนการประเมินความเสี่ยงสารก่อภูมิแพ้ในอาหารอย่างไร?
ปิเปตที่ใช้อยู่ยังตอบโจทย์หรือไม่? 4 สัญญาณที่บอกว่า ถึงเวลาเลือกปิเปตใหม่
ปิเปตของคุณยังแม่นอยู่หรือไม่? สำรวจ 4 สัญญาณสำคัญตั้งแต่ผลลัพธ์ที่ไม่สม่ำเสมอ การสึกหรอ ไปจนถึงปัญหาด้านสรีรศาสตร์และเทคโนโลยี อ่านเพิ่มเติม
ค่าความหนืดแม่นยำแค่ไหน? รู้จักการสอบเทียบเครื่อง Krebs Unit Viscometer
เครื่องวัดความหนืดรุ่นใหม่ล่าสุดจาก AMETEK Brookfield ความแม่นยำสูง มาพร้อมหน้าจอสัมผัส
เครื่องวัดความหนืด DV2PLUS รุ่นใหม่ล่าสุดจาก AMETEK Brookfield ที่มีความแม่นยำสูงและใช้งานได้สะดวกมากขึ้นด้วยหน้าจอสัมผัสรุ่นใหม่และการเชื่อมต่ออัจฉริยะ
การป้องกันสิ่งแปลกปลอม มุ่งเน้นสุขอนามัยและคุณภาพอาหาร
อุตสาหกรรมอาหารมีข้อกำหนดด้านสุขอนามัยและคุณภาพผลิตภัณฑ์สูงมาก เนื่องจากกฎระเบียบระหว่างประเทศที่เข้มงวด เช่น HACCP, ISO 22000
รู้จักนวัตกรรมใหม่ของเครื่องตรวจวิเคราะห์ด้วยมวล – Xevo TQ Absolute XR
Xevo TQ Absolute XR เป็นเครื่องมือวิเคราะห์มวลสารแมสสเปคโตรมิเตอร์ ที่ออกแบบมาเพื่อช่วยให้คุณมั่นใจทุกครั้งที่ต้องวัดสารในตัวอย่าง ไม่ว่าจะเป็นน้ำ อาหาร ยา หรือเลือด ก็ทำได้รวดเร็ว แม่นยำ และประหยัดมากขึ้น